Die komen we bij je weghalen!

1 apr, 2018 Onderdeel van proses | 1 Reactie»

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

De prent hing vroeger bij mijn grootouders in de vestibule. Nu hangt hij bij mij, in de woonkamer, boven de bank. Bertrand en Corinne raakten er niet op uitgekeken. Ze vonden hem mooi. En dat is hij ook, authentiek, uit de eerste helft van de achttiende eeuw. Groot, de kleuren enigszins verbleekt, maar het had erger gekund. Met een gouden lijst waar maar een paar schilfertjes van zijn afgevallen. Wat het voorstelt? Een slagveld. Soldaten met hoge mutsen die elkaar met bajonetten te lijf gaan, links een man te paard die een banier in de hoogte heft. Veroverd op de vijand. Rechts een groep cavaleristen die een gewonde omstuwen. Hij zit nog op zijn paard, maar hij heeft in zijn linkerschouder een kogel ontvangen. Met zijn rechterhand probeert hij het bloeden te stelpen. De cavaleristen schieten hem te hulp. Hun gebaren zijn nogal dramatisch. Voor, op de bodem, liggen een paar doden. Toen ik klein was, en ik natuurlijk dààr meteen op wees, zeiden mijn grootouders: ze zijn gewond, ze wachten op de ambulance die hen naar het ziekenhuis gaat brengen, daar worden ze dan net zo lang door lieve verpleegsters verzorgd totdat ze weer beter zijn. Ik had zo mijn twijfels. Bertrand en Corine vroegen: welke veldslag? Toen ik het hen vertelde, keken ze me met grote ogen aan. Wat!? Jij woont in Frankrijk, en je hebt deze prent in je kamer hangen! Hoe waag je het? Bertrand was verantwoordelijk voor de plaatselijke padvinderstroep, hij zei: Pas op, binnenkort doen we bij jou een inval, deze prent, die komen we bij je weghalen! Lees verder »

Waar boeken zijn…

22 mrt, 2018 Onderdeel van proses | 1 Reactie»

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Sommige van mijn mooiste herinneringen hebben met boekhandels te maken. Dit maak ik alleen al daaruit op dat veel lievelingsboeken me steevast doen terugdenken aan de plaats waar ik ze heb aangeschaft. Het is zelfs zo dat deze plaats zich in mijn verbeelding als het ware vermengt met de atmosfeer die de auteur in zijn boek heeft willen oproepen. Zo heb je in de Vogezen, tussen Lunéville en St Dié, een dorp dat haast alleen uit tweedehands boekwinkels bestaat. Een rommelig Lotharings dorp met brede, slecht verzorgde straten en pleinen, en met grote, tot diep naar achter lopende boerderijen. Alles nogal vuil en ongeverfd. In deze boerenhuizen wonen geen boerengezinnen meer met hun koeien, varkens en kippen (al is een sterke mestgeur wel blijven hangen), oudere hippies met baarden en op sandalen hebben er hun kasten en dozen vol oude boeken in ondergebracht. Het dorp heet Fontenoy-la-Joûte. In de jaren dat ik in Nancy woonde was dit dorp voor mij de vaste bestemming van menig uitje. Bij een van deze oudere ‘baba cools’ heb ik een beduimelde pocket op de kop getikt die een van mijn lievelingboeken zou worden. Ik heb het over La garde blanche van Mikhaël Boulgakov. Het winterse Kiev, dat erin wordt beschreven, is er in de verte gaan uitzien als dat sombere Lotharingse dorp, gelegen aan de voet van de donkere, een beetje dreigende Vogezen, en – omgekeerd – wanneer ik me het dorp voor de geest roep, dan blijkt het een voorstad te zijn van een grote stad in de grimmige jaren van de Russische burgeroorlog. Dat heb je met een indringend boek, afkomstig uit een boeken-zaak (in dit geval -dorp) waar je een goede herinnering aan bewaart. Lees verder »

De hugenoot Gide

14 mrt, 2018 Onderdeel van proses | 1 Reactie»

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

De bossen rondom Versailles en Rambouillet waren in vroeger tijden jachtgebied van de Franse koningen. Sindsdien, tot lang na de ondergang van de monarchie, behielden de jachtpartijen in deze bossen een aristocratisch karakter. Ik sta voor een groot schilderij: Messe de St Hubert chez la duchesse d’Uzès à Rambouillet (vert. ‘Sint Hubertus-mis bij de hertogin van Uzès in Rambouillet’) – lees ik op een bordje. Op de voorgrond de ruggen van heren en dames in groene jachtkostuums. Verderop, in de diepte van het tableau, de wit-en-paarse rug van een priester voor een altaar. Iemand vertelt me dat deze hertogin van Uzès een markante persoonlijkheid was in het mondaine Parijs van de tweede helft van de 19e eeuw. Ze was de spil van een zeer gesloten coterie, royalistisch en ultra-katholiek. Ik zeg: “O…” De naam ‘Uzès’ roept bij mij heel iets anders op: een klein stadje in Zuid Frankrijk, in het departement van de Gard. Lees verder »

Oude auto’s

6 mrt, 2018 Onderdeel van proses | 1 Reactie»

Column door Peter Hagtingius

Automobiles: jubeljaar 2018! Liefhebbers en bewonderaars van Franse auto’s hebben dit jaar heel wat te vieren en te herdenken. Gaat gebeuren op de jaarlijkse Autosalon in Parijs, 4-14 oktober. Ik zal er niet bij zijn, Parijs is een beetje ver, ik ben niet van de feesten en memorials en ik graaf liever als een archeoloog in mijn geheugen. Daar gaan we. De Citroën 2CV (Lelijke Eend) viert dit jaar zijn 70e verjaardag. Dat rechtvaardigt echt een feest, met champagne en al. Want die 2CV is volgens mij qua idee een stuk briljanter dan bijvoorbeeld de Concorde of de TGV, ik vind de Eend zo ongeveer het toppunt van Franse brille en innovatie. Gedateerd? Zal best, maar als je – nog voor de Tweede Wereldoorlog – als Citroën bedenkt dat er een extreem betaalbare volkswagen moet komen, waarmee je op de altijd (en nog vaak) zwaar geblesseerde weggetjes en paadjes van het platteland ook schadeloos eieren kunt vervoeren en dat lukt, dan ben je als autobouwer een Nobelprijs waard. Essentieel binnen het idee was trouwens ook dat je beschaafd met een hoed op achter het stuur moest kunnen zitten. Lees verder »

Het tapijt van Bayeux

1 mrt, 2018 Onderdeel van paysages | Geen reacties »

Column door Michiel Hendryckx

De vrouw op de foto is Fanny Garbe. Ze is verantwoordelijk voor de communicatie van het museum van het Tapijt van Bayeux. Ze doet haar best eruit te zien als een geïnteresseerde toerist. Fotograferen was geen probleem. Als ik maar een halfuur voor openingstijd kwam, zodat er geen bezoekers in beeld kwamen. Daags voor Kerstmis werden ze in Bayeux op de hoogte gebracht. Nauwelijks drie weken later zou president Emmanuel Macron tijdens een bezoek aan Londen de Britten verrassen met het voorstel om het net geen duizend jaar oude tapijt uit te lenen. Een genereuze en – vooral in volle Brexit – symbolisch geladen geste. Het Tapijt van Bayeux vertelt in wezen het verhaal van de geboorte van Groot-Brittannië als Europese natie. Hoe in september 1066 de Normandische hertog Willem met een troepenmacht in Zuid-Engeland aan land gaat, bij Hastings het leger van koning Harold verslaat en zich in Westminster Abbey tot koning van Engeland laat kronen. Lees verder »