Mijn to-the-bestsellers

27 aug, 2013 Onderdeel van plaisanteries

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Je hebt twee soorten mensen: mensen die vragen “waar gaat je boek over?” en mensen die vragen “hoeveel boeken heb je al verkocht?” Wat de eersten betreft, zou ik het liefst met het volgende antwoord volstaan: “Lees het boek, dan kom je erachter.” Aan de tweeden zeg ik: “Wat kan het je schelen?” Al vind ik het een beetje simpel te veronderstellen dat een schrijver in drie-vier zinnen de inhoud van zijn boek zou kunnen weergeven, toch heb ik de eerste groep mensen heel wat liever dan de tweede. Hoeveel boeken heb je al verkocht? – wat een rotvraag! Vraag van mensen die tot op het bot door de platte geest van het neoliberale bestel zijn aangetast, van mensen voor wie kwantiteit de kwaliteit bepaalt – als bij hen de kwaliteitsvraag überhaupt nog een rol speelt, en het niet enkel gaat om …. gèèèld. Laat ik het hierbij meteen maar zeggen, eens en voor altijd: Ik schrijf geen bestsellers, ik schrijf to-the-bestsellers (I sell them to the best). “Bestsellers” zijn boeken die door de massa worden gekocht. “To-the-beststellers” zijn boeken die door de besten worden gekocht. Beide tegelijk, dat bestaat niet. De mensheid bestaat uit massa’s “goeden” (ach ja, laten we eens mild en benevolent zijn), uit een kleiner maar nog steeds aanzienlijk aantal “beteren”, en uit een handjevol “besten”. Door hen worden mijn boeken gekocht: “to-the-bestsellers”. En voor hen is het dat ik schrijf. Zo, het hoge woord is eruit. Neem het met een korrel zout – of nee, niet helemaal…

Wie zijn de besten?

Al worden ze op het moment door het geschreeuw en gekrakeel van de lieve massa overstemd – wellicht meer dan ooit tevoren – toch zijn ze er nog, de besten. Stillen in den lande. Wie zijn het? Het zijn mensen die de klassieken kennen, en voor wie de klassieken een criterium vormen bij het beoordelen van nieuw werk. Aan koopcijfers hebben ze maling. Ook aan trends en modes. Omgang met Homerus, de Bijbel, Vergilius, Dante, Milton, Molière, Goethe, Dickens, Tolstoj, Dostojewski, Proust, Mann, Woolf behoedt hen ervoor in tendentieuze napraterij te vervallen. Ja, ze worden vertrapt, beschimpt – als hij of zij zegt: “Ik lees Joyce”, dan zegt een schaap uit de massa: “en ik Herman Koch, of Saskia Noort” op een toon alsof het om equivalenten zou gaan. De eerste kan dit niet anders dan als kwetsend ervaren. Door die gelijkstelling Joyce-Koch wordt Joyce gedegradeerd, en dus ook degene die hem leest. Terwijl Joyce hoge literatuur is en Koch niet meer dan aardige gelegenheidsromannetjes schrijft. Ja – en ik kom erop terug: wat maakt dat je dit zo boud kunt beweren en verkondigen? Antwoord: je thuis-zijn in de wereld van de grote klassieken. Elitair? Prima: elitair. Een elite van erudiete fijnproevers die overigens in alle kringen van de samenleving zijn aan te treffen. De besten. Voor hen wil ik schrijven. Het mooiste wat ik kan bedenken is dat door hen mijn boeken worden gekocht. Tja…

 

  1. 5 Reacties op “Mijn to-the-bestsellers”

  2. Door Renée Vonk op 27 aug, 2013

    Bon Caspar, dan behoor ik beslist niet tot de besten. Jawel, ik ben bekend met de klassieken, maar in vind bijvoorbeeld Goethe niet te pruimen, en Dickens behoorlijk popi. Ik vind bovendien het onderscheid tussen hogere en lagere literatuur aperte nonsens. Van Het diner (stomvervelend) tot Ulysses (wartaal): het is allemaal maar leesvoer. Smaken verschillen, maar ook opleiding en belangstelling. Het is al heel wat àls iemand leest tegenwoordig. Ik vind je benadering dus inderdaad behoorlijk elitair. Ik lees wat ik leuk vind en wat bij mijn stemming van het moment past. Ik ben dus ook zo’n schaap uit de massa; niks mis mee. Vanuit dat uitgangspunt heb ik mijn boek ‘Opgestroopte mouwen’ geschreven. Nadrukkelijk geen literatuur, maar volgens de recensies leest het wel als een trein. Precies de bedoeling: niks verhevens, gewoon leesplezier. Hierbij een leesfragmentje: http://issuu.com/uitgeverijkok/docs/leesfragment_opgestroopte_mouwen_renee_vonk?mode=window En van Feniksbloem heb ik ook genoten.

  3. Door Schrijver in Frankrijk op 27 aug, 2013

    Chère Renée, als je van Feniksbloem hebt genoten, dan ben je geen schaap uit de massa. Dat is nu juist wat ik wil zeggen. Dan behoor je tot de besten. Maar nogmaals, neem mijn betoog met een korrel zout – maar niet helemaal. Af een toe een “statement” kan geen kwaad. Ik las Opgestroopte mouwen met veel plezier, vooral vanwege je fijne humor. Maar Goethe, Dickens en Joyce blijven achtduizenders, naast talloze Vaalserbergjes.

  4. Door Mata Hari op 28 aug, 2013

    Van de klassiekers die je noemt ken ik alleen Tolstoj en Dickens (en van Dickens alleen Great Expectations). Waar sta ik op je ranglijstje? Graag een spoedig antwoord op deze existentiële vraag.

  5. Door Schrijver in Frankrijki op 28 aug, 2013

    Bovenaan, bij “the best”. Natuurlijk!

  6. Door Joost van Limberge op 29 aug, 2013

    Leuk bedacht

Reageer