Schrijver in Frankrijk

Het macaroni-hondje

Column door Roos Boum

Benoite gooit een stuk stokbrood naar het hondje dat verlangend omhoog staart naar de rand van de tafel. ‘Straks krijg je meer,’ bromt de oude vrouw goedmoedig maar gunt het hondje geen blik waardig. Benoite kijkt zonder werkelijk wat te zien naar de tv die slechts een paar uur per nacht uitgaat. De tv en het scharminkeltje zijn haar enige gezelschap. Het bruine hondje op haar kromme pootjes kwispelt zacht. Ze verstaat al net zo lang als haar baasje geen woorden meer, dovigheid speelt hen beide parten, maar de hand met het brood erin zegt meer dan duizend woorden. Straks komt er nog een stuk voor haar.

Zoals zo veel ouderen slijt Benoite Dupuis haar dagen in eenzaamheid en zoals zo veel Franse ouderen slijt ze deze dagen in een eeuwenoud huisje op de campagne. Verstoken van de “luxe” die wij Nederlanders normaal vinden, woont deze vrouw in een huis nog zonder douche en zelfs nog zonder toilet binnenshuis, centrale verwarming is iets voor in de steden vindt ze en waarom zou je een luxe woonkamer nodig hebben als je in je keuken kunt leven. Lees verder »

Héloise et Abélard

Column door Adriaan van Dis

De verlaten Seinekades trekken niet alleen dood aan maar ook liefde - hoop en wanhoop wandelen daar samen op. Aan de Quai aux Fleurs op het Île de la Cité moet ik altijd aan beide gemoedstoestanden denken. Ooit zag ik daar een clochard dobberen, niet ver van nummer 9. In dat huis heeft zich een van de mooiste vrijages van Frankrijk afgespeeld. Buitenlandse toeristen lopen vaak aan de gevel voorbij, maar wie opkijkt ziet er twee gebeeldhouwde hoofden : Abélard en Héloïse. Hier troffen ze elkaar in het geheim, bijna negen eeuwen geleden, in de schaduw van de Notre-Dame. Ieder schoolkind kent hun verhaal… Lees verder »

Napoleon in het rivierenland

Sommige tijden zijn te vergelijken met rivieren die al stromend zich keurig tot hun bedding bepalen. Tijden van vaste zekerheden, tijden waarin de mensen hun plek kennen en met hun plek genoegen nemen, tijden waarin mensen hun gebrek aan kosmopolitisch ervaren door diepte-denken en door in-de-hoogte geloven compenseren. De rivier is smal, maar het water is diep. En dan heb je tijden waarin de rivier buiten zijn oevers treedt, het omringende land onder water zet - eerst de uiterwaarden, en dan, wanneer de dijken het begeven, het bewoonde land. Dat zijn tijden waarin de mensen onrustig zijn geworden, ze nemen geen genoegen meer met de overgeleverde patronen. Plek, geloof, stand, ambacht - het benauwt hen, ze willen weg, eruit. Diepte maakt plaats voor een wijde oppervlakten. Tijden van woelingen, revoluties, kruis- en krijgstochten, kolonisaties. Zo’n tijd was ook de Napoleontische tijd. De legers van de Adelaar overspoelden Europa - ook onze Zeven Provincieën (kort tevoren verklaard tot Bataafse Republiek), het Gelderse gewest, het dorp Rossum, waar de Waal en de Maas elkaar bijna raken…. Lees verder »

Monsieur Maurice

Column door Renée Vonk

De eerste keer dat ik hem zag, zat hij op een bankje in het zonnetje, ergens ter hoogte van de jeu-de-boulesbaan van het Zuid-Franse dorpje waar ik kort daarvoor was komen wonen. Een keurig heertje, netjes in het pak, hoedje frivool scheef, aktetas onder de arm geklemd en glinsterende, afwezige oogjes achter het matglas van zijn onwaarschijnlijk dikke brilleglazen. Je wilt er een beetje bij horen, dus ik zei “bonjour” in het voorbijgaan. Hij keek als door een wesp gestoken op, monsterde me van espadrilles tot kruin, blikte vertwijfeld om zich heen en besloot er verder het zwijgen toe te doen. Monsieur Maurice, zo zou ik later leren, had het niet zo op de mensheid. Lees verder »

De ring van de keizerin

Vier novellen heb ik intussen geschreven (waarvan er twee voorkomen in de verhalenbundel Ontwaken), twee korte verhalen en één heuse roman (een tweede roman komt volgend jaar mei uit). Dit gaf aanleding tot veel aardige reacties van mensen die ik ken en ook van mij tot dusver onbekenden. Afgaande op al deze reacties, stel ik nu achteraf vast dat mijn tweede werkje, de novelle De ring van de keizerin, de mensen het meeste bekoorde - ik gebruik met opzet het werkwoord ‘bekoren’. Een woord dat vaak in verband met de roman Koningskinderen werd geplaatst - ook in sommige recensies - was ‘boeiend’, bij De ring van de keizerin was het telkens terugkerende adjectief ‘mooi’. Ja, vandaar dat ik het over bekoring had. Lees verder »

Een legende

Op een plein in Orange staat het wit-marmeren standbeeld van Raimbaud d’Orange : een ridder in een lang gewaad boven een maliënkolder, met op zijn hoofd een kroon. Voor dit kunstwerk, dat in 1846 in de Parijse Salon werd tentoongesteld, ontving de beeldhouwer de medaille eerste klasse. Wie was deze Raimbaud d’Orange ? Hij was graaf van Orange, en ook van Nice ( !). Volgens de bronnen leefde hij van 1066 tot 1121, maar sommige historici trekken deze data in twijfel. Zeker is dat hij in het begin van de twaalfde eeuw in het heilige land stierf. Raimbaud behoorde tot de eerste dynastie van souvereine heersers van Orange, het geslacht Des Baux (van Les Baux de Provence). Door huwelijk kwam het graafschap/prinsdom vervolgens in het bezit van leden van het geslacht Chalons, om tenslotte via René de Chalons over te gaan op onze Zwijger en zijn afstammelingen. Maar dat was vier eeuwen later. Raimbaud d’Orange was een befaamd kruisvaarder. Over hem bestaat een mooie, wonderlijke legende, die ik graag vertel. Lees verder »

Hemelse toetjes

Column door Renée Vonk

Puttend uit de rijke culinaire traditie rond de Middellandse Zee, en geïnspireerd door de twaalf apostelen, heb ik 50 nagerechten bedacht. Die apostelen zouden we nu pr-managers noemen. Namens ieder van hen creëerde ik een hartig èn een zoet dessert. Daarnaast verwijs ik naar de Zuid-Franse traditie van ‘les treize desserts’: de dertien nagerechten die aan het eind van de kerstmaaltijd allemaal tegelijk worden geserveerd en die symbool staan voor Jezus en zijn twaalf apostelen. Ook hiervoor ontwikkelde ik een hartige en een zoete variant. Deze nagerechten zijn samengebracht in het boek ‘Hemelse toetjes’ dat dezer dagen, bij uitgeverij Kok, is verschenen. Hieronder een uitleg en alvast een ‘voorproefje’. Lees verder »

De nederlaag

Column door Peter Hagtingius

Ons Zuid-Franse dorpje was praktisch overleden toen ik er 25 jaar geleden als allochtone immigrant aan de altijd lastige inburgeringcursus begon. Gedreven door afschuw van de overbevolkte vuilnisbelt annex open inrichting die Nederland heette, oordeelde ik ´des te beter´ toen ik me realiseerde dat mijn nieuwe woonplaats eerder met een dodenakker dan met een lunapark in verband kon worden gebracht. Er was een bakker die tevens in groenten deed, de zondagse mis was toevertrouwd aan een ‘curé ambulant’, die niet meer wekelijks ten tonele verscheen, en verder was er het café, gerund door een onverzettelijke Corsicaan die zijn nering tussen 13.30 en 18.00 uur gesloten hield, en tevens na 20.00 uur. Nee, er viel bij ons niet veel te beleven; vrij precies de omgeving die ik begeerde. Lees verder »

De mogelijkheid van een debuut

Column door Annick Vandorpe

Er was een tijd dat je wilde debuteren. Je had eisen. Het boek waarmee je zou debuteren moest onontkoombaar zijn. Het zou een boek zijn dat de lezer aan z’n stoel, zetel of bed nagelde, dat alles wat hem bezighield stopzette en waar hij na een eerste lezing opnieuw aan wilde beginnen, nu met een ander inzicht. Een boek dat hij aan z’n vrienden doorgaf, cadeau deed, bij de buren in de bus stak. Een boek dat je zag in de trein, op het strand, in de wachtzaal en zelfs op kantoor, clandestien op de knieën tijdens vergaderingen. Een boek dat inzichten gaf, levens veranderde.

Je begon dat boek te schrijven. Je zwoegde, goochelde met vertellers en tijden, gaf het manuscript aan meelezers, corrigeerde, liet het rusten, las het opnieuw, corrigeerde weer, stuurde het naar uitgevers. Lees verder »

Trompette de la mort

Column door Esther Verhoef

Toen we pas in Frankrijk woonden, werden we op een regenachtige novembermiddag bezocht door mensen van de werkploeg die in het bos paddestoelen hadden geplukt. Ze duwden me een wit plastic tasje toe. Ik keek erin. Donkerbruine, dunne, trompetvormige dingetjes. Ze zagen er zwammerig uit, heksachtig, onbetrouwbaar. Ik was toen nog heel stads en culinair ongerept. Paddestoelen recht uit het bos waren eng. Potentiële killers. Je gaat er in het beste geval rare beestjes van zien. Ik hield het strikt bij voorverpakte supermarktchampignons. ‘Trompette de la mort,’ was de uitleg die ik erbij kreeg. ‘Even in de olijfolie, beetje knoflook erbij, zout, peterselie… Hmm!’ Mijn Frans was nét toereikend om de soortnaam te ontcijferen: doodstrompetten. Geen haar op mijn hoofd dat ik die zou eten. Gelukkig gingen ze snel weer weg. Lees verder »