Statusresistent

14 okt, 2017 Onderdeel van proses | Geen reacties »

Column door Peter Hagtingius

Ik kwam laatst in de Nederlandse krant NRC/Handelsblad de mij onbekende term ‘statusresistent’ tegen. De journalist Bas van Putten kwam er in het kader van een autotest mee aan zetten. De Fiat Tipo, volgens hem een prima auto, maar weinig ‘status’. Het woord bleef door mijn hoofd spoken en ineens realiseerde ik me dat ik al een tijdje statusresistent avant la lettre ben. Maar dan in het kader van uit eten gaan. De Franse gastronomie, bejubeld werelderfgoed en nog zo het een en ander aan bewieroking van Olympisch formaat. Tja. En zijn er zo langzamerhand niet érg veel van die werelderfgoederen? Nog even en de Volendamse variant van de klompendans staat op die lijst. Lees verder »

Opera

5 okt, 2017 Onderdeel van politiques | Geen reacties »

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Nee, ik ga het niet over een muziekspektakel hebben. Wel over een taart die opéra wordt genoemd. Het is een taart die uit verschillende lagen bestaat, een laag chocola, een laag mokka, een laag room, dan weer een laag chocolade. Waarom opéra? Ik heb geen flauw idee. Het gaat mij trouwens niet om deze taart an sich. Deze taart is voor mij een zinnebeeld – een zinnebeeld van wat ik afgelopen week meemaakte toen ik op één zelfde dag met drie verschillende lagen van de Franse bevolking werd geconfronteerd. En toch, helemaal klopt de vergelijking niet. Wanneer je in een opéra hapt, dan hap je in alle lagen tegelijk. Bij de lagen van de Franse bevolking kan dat niet meer. Je komt niet meer met alle lagen tegelijk in aanraking. De chocola, de mokka, de room liggen niet meer bovenop elkaar, maar zijn met een platte lepel van elkaar afgeschept en liggen nu als afzonderlijke plakken op de schaal. Ik heb het over de bourgeoisie, het ‘gewone’ volk en de immigration. Ze leven niet meer met elkaar, maar naast elkaar.  Lees verder »

Jehovamarketing

19 sep, 2017 Onderdeel van proses | Geen reacties »

Column door Renée Vonk

Ik zat die zondagochtend in bad, en niet eens op een onchristelijk tijdstip, toen furieus geblaf van de honden me verschrikt naar m’n handdoek deed grijpen. De echtgenoot had bij gebrek aan sigaren met de smoes dat hij de krant ging halen, al even eerder de benen genomen naar het dorp. Die zou wel weer na aperitieftijd opduiken, op tijd voor de lunch vanzelfsprekend: er stond tonijnsoufflé in de oven te rijzen. Ik wikkelde me in het pluiskatoen, maar vond bij nader inzien dat het lapje toch te krap bemeten was (of ik te ruim natuurlijk), je weet maar nooit wat je aan de voordeur treft. Ik ragde me min of meer droog en schoot foeterend in m’n thuiskloffie dat ik net daarvoor de wasmand had in gekieperd. Met een humeur als een oorwurm rukte ik de voordeur open. Lees verder »

Beeldenstorm

7 sep, 2017 Onderdeel van paysages | Geen reacties »

Column door Caspar Visser ’t Hooft

De protestantse gemeenten van Lille en Dunkerque organiseren elk jaar, op de laatste zondag van augustus, een hagenpreek. In de Westhoek, dat is de streek die zich tussen die twee steden uitstrekt, oftewel Frans-Vlaanderen. Zoals de naam het zegt, deze preken worden gehouden in de buitenlucht – weliswaar niet naast, voor of achter een haag, al zijn er hagen genoeg in de omgeving, maar op de steile houten trap die naar de ingang van een molen leidt. Deze molen is te vinden in een wei tussen de stadjes Wormhout (uitgesproken Wormoet) en Cassel. De molen heet de moulin deschodt. Ja, we zijn in Frankrijk, maar de namen zijn Vlaams: deschodt… Weten jullie hoe de vleesragout heet die zo typisch is voor deze streek? Potjevleesch (uitgesproken potchevlesch). Ook het landschap, plat met hier en daar een bolle heuvel met een dorp erop, het heeft iets breugheliaans. Eind augustus-begin september is de beste periode, de velden zijn gemaaid en op de stoppels liggen de balen goud te glimmen. Hoog in de ijle, diepblauwe lucht, piept een leeuwerik. Het was in dit vergulde seizoen dat hier, in deze streek – precies deze streek – de beeldenstorm begon. Dat was in 1566. Ja, hier in Cassel, Steenvoorde, Poperinge, Hondschoote, Wormhout – Vlaamse stadjes, nu Frans. Misschien stond hij daar, op de trap van de moulin deschodt, de beruchte prediker Sebastiaan Matte, toen hij zijn toehoorders tot het afbreken van de stenen heiligenbeelden in de naburige kerken en kloosters aanvuurde? O nee, het was in Steenvoorde. Ook daar staat een molen… Lees verder »

Velours d’Utrecht

26 aug, 2017 Onderdeel van paysages | Geen reacties »

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Victor Hugo heeft zoveel geschriften op zijn naam staan, en in zoveel daarvan wordt bovendien naar verleden tijdperken verwezen, dat het niet anders kan of hij maakt hier een daar een historisch foutje. In zijn hoofdwerk Notre Dame de Paris komt een prochronisme voor. Een wat? Een prochronisme, dat is het te vroeg in de tijd plaatsen van een gebeurtenis of onderwerp (het omgekeerde is een parachronisme, en pro- en parachronismen zijn allebei anachronismen – ja, meester…). In Notre Dame de Paris wordt ergens het meubilair van een adellijke behuizing beschreven, Hugo heeft het over zetels overtrokken met velours d’Utrecht. Deze benaming van een bepaalde stof komt vaak voor in 19e eeuwse Franse romans. Wanneer ik dit bij het lezen tegenkwam, vroeg ik me altijd af: wat is dat toch ? Velours is in het Nederlands fluweel. Hebben jullie ooit van ‘Utrechts fluweel’ gehoord? Ik nooit. Ditmaal dacht ik (tot dusver was ik er blijkbaar te lui voor geweest): even opzoeken. Blijkt dat we het in Nederland over ‘trijp’ hebben. En sinds wanneer hebben we het over trijp – en de Fransen over velours d’Utrecht ? Sinds de herroeping van het Edikt van Nantes, in 1685, toen in Frankrijk de protestantse godsdienst werd verboden en tienduizenden Fransen hun toevlucht kwamen zoeken bij ons in de Republiek. Onder hen bevonden zich textielfabrikanten uit de stad Amiens, gespecialiseerd in de fabricatie van een uniek weefsel op basis van geitenhaar. Ze vestigden zich in de domstad, om daar vervolgens hun bedrijf voort te zetten. Ja, alleen vanaf dat tijdstip, einde 17e eeuw, kan men met recht van velours d’Utrecht spreken. De roman van Victor Hugo speelt zich af in het jaar 1482. Lees verder »