Schrijver in Frankrijk

Citroën en het gelijk van Hollande

Column door Peter Hagtingius

Dit weekeinde eindelijk het prima boek ´De man die nee zei´ van Henk Wesseling over generaal De Gaulle gelezen. Veel méér dan recente Franse geschiedenis, gelukkig ook mooie anekdotes en ´human interest´. En al lezende ik dacht terug aan de uitgesproken voorkeur van De Gaulle voor de Citroën DS, volgens mij de mooiste auto die ooit gebouwd is en misschien wel het laatste voorbeeld van briljant Frans design-vernuft. Het zal nog wel blijken of de nieuwe president Hollande ooit zo groot wordt als De Gaulle, ik denk het niet, maar het spreekt me aan dat hij in elk geval qua autokeus de generaal alvast volgt. Lees verder »

De overloper

Column door Peter Hagtingius

Op 13 juni 2008 omstreeks 22.15 uur ben ik Fransman geworden. Dit behoeft enige toelichting. Van wedergeboorte of naturalisatie was geen sprake, het gebeurde gewoon in het meestal trieste dorpscafé waar ik in aanwezigheid van een paar Nederlandse toeristen die ik niet kende naar het EK-voetbalduel Nederland-Frankrijk had zitten loeren. Oranje won met 4-1 en de euforie van die vakantiegangers in hun achterlijke oranje carnavalsuitmonstering wekte een milde vorm van hooligan-agressie bij me op. Ik besefte dat mijn chauvinisme in Franse handen was gevallen, dat ik als fan was overgelopen. Franser zou ik nooit meer kunnen worden. Ik had er een jaar of zestig Nederlanderschap op zitten. Lees verder »

Saartje Bernard

Waarom ik blader in een folder bestemd voor toeristen die Orange bezoeken ? Ik die er al bijna drie jaar woon ? Ik weet het niet, ik doe het, ik heb blijkbaar even niets beters te doen. Ik tuur naar de halve bladzijde waarop de belangrijkste data van de geschiedenis van het oord worden aangegeven en mijn blik valt op de volgende vermelding : 1903 - Sarah Bernhardt speelt Phèdre in het antieke theater. Kijk, dat beschouw ik nu als beschaving, dat temidden van allerlei historische feiten, over oorlogen, over koningen, over volksbewegingen, ook gewag wordt gemaakt van mijlpalen in het artistieke leven. Ja, want Sarah Berhardt, dat moet iemand zijn geweest ! In 1903 was ze bijna zestig - ja, en wat dan nog ? Tot ver in de zestig bleef ze de Aiglon in het gelijknamige stuk van Rostand spelen, anders gezegd een jongen van achttien. Zelfs nadat in 1915 haar rechterbeen werd geamputeerd, bleef ze doorspelen. Echte grote mensen zijn leeftijdloos. Sarah Bernhardt ! - als haar moeder als heel jong meisje niet op een goede dag en op de bonnefooi vanuit Nederland naar Parijs was gereisd, dan was ze waarschijnlijk nooit de wereldberoemde actrice geworden die ze werd, maar was ze opgegroeid als het Amsterdamse meisje Saartje Bernard. De schrijver Busken Huet heeft destijds het verhaal van Sarah Bernhardts Nederlandse moeder opgetekend. Misschien is het aardig om het weer eens op te halen. Lees verder »

En als het eens in Frankrijk begon?

In Nederland bestaat een tendens om Frankrijk af te schilderen als een land waarin het centrale staatsgezag alles overheersend is. Hierdoor ontstaat het beeld van een starre maatschappij zonder souplesse. Een dergelijke karakterising van Frankrijk is in de regel niet flatteus bedoeld. Sinds het verdwijnen van de communistische staatssystemen in het Oosten, is er in ons collectieve bewustzijn een leegte ontstaan. Wanneer het geen duidelijke vijand meer heeft, dan gaat het vrije markt-denken, dat zich als een vloedgolf over de wereld heeft verspreid en dat na 1989 ook de ‘leeg’ geworden gebieden (Rusland, Oost-Europa) onder water heeft gelegd, als vanzelf verdampen. Een denken dat zich bij gebrek aan tegenspraak niet meer hoeft te verantwoorden vervluchtigt, al is het alleen al uit pure lamlendigheid en verveling. Zou dat de reden zijn waarom velen hard op zoek zijn naar een realiteit waartegen ze zich op een zelfde wijze, met dezelfde argumenten, kunnen afzetten als destijds tegen het sovjetblok ? Een staat met een sterk centraal gezag is natuurlijk hoe dan ook verdacht in de ogen van de neo-liberale bonzen en hun horden brave mannetjes, maar zolang dat gezag door een van de hunnen wordt vertegenwoordigd is er geen reden tot grote bezorgdheid. Want Sarkozy is zo’n braaf mannetje, hij dwingt de Fransen er netjes toe ‘offers’ te brengen aan de markt teneinde deze afgod ‘gerust’ te stellen. Ja, maar wanneer nu opeens een socialist president wordt ? Je zult het zien, dan wordt Frankrijk opeens een nieuwe Sovjetunie, met een nieuwe Lenin genaamd François Hollande. Oude angstbeelden worden uit de kast gehaald en afgestoft : ha eindelijk- we hebben weer een vijand ! Lees verder »

Dit verzin je niet

Column door Michael Berg

Ik had een geweldig verhaal bedacht. Een Franse politicus en een gedoodverfde kandidaat voor het presidentschap wordt door zijn tegenstanders in de val gelokt en politiek ‘kaltgestellt’. Een hotelkamer, een mooie jonge vrouw (betaald door de tegenstander), een stevige portie seks. Vervolgens zou de vrouw in het bezit zijn van uiterst vertrouwelijke informatie. De carrière van de politicus zou ten einde lopen, waarna hij - krampachtig hunkerend naar macht - een huurmoordenaar in dienst zou nemen om zich te wreken op zijn politieke opponenten. Komt dat verhaal bekend voor? Het begin ongetwijfeld wel. Het lijkt erg op wat Dominique Strauss Kahn overkwam. Toen de hoogste baas van het IMF en gedroomde presidentskandidaat van de Parti Socialiste door de Amerikanen in de boeien werd geslagen had ik een enorm probleem. Mijn boek was namelijk al voor de helft klaar. Wat te doen? Snel doorschrijven en publiceren of het verhaal aanpassen? Lees verder »

De blauwe lijn

De Lorraine is een mooie, miskende streek. Het landschap bestaat er uit wijde, haast ovaalvormige plateaus. Heel anders dan de rest van Frankrijk waar de vorm van de heuvels door de loop van rivieren en stroompjes wordt bepaald, die er sinds de oertijd inkepingen in hebben geslepen. Wanneer je door de Lorraine zo maar wat rond rijdt, over lege wegen, dan golft het land, voor je, opzij van je, nu eens hoog op, om dan even later weer diep onder de snoet van je auto weg te spoelen. Wat je dan in de verte ziet - en dat waar je je ook in de Lorraine bevindt ? Een blauwe streep. Maurice Barrès had het over la ligne bleue des Vosges, wanneer hij vanuit de butte de Vaudémont (van ‘Wodan’ en ‘mons’ - typisch Lotharingse vermenging van germaanse en romaanse klanken) in oostelijke richting tuurde. De blauwe lijn van de Vogezen. Een blauwe lijn in het verre verschiet - meer is niet nodig om bij mij een soort intense vreugde te doen oplaaien. Wat ligt er achter ? Lees verder »

Na een laatste winter

Column door Roos Boum (vervolg op Het macaroni-hondje)

Het is woensdag zeven uur in de ochtend. Het macaroni-hondje staat achter de tralies al te trappelen om bevrijd te worden. Met haar oude, tranende oogjes kijkt ze me, nu nog, verwijtend aan. Echt, ze kan boos kijken! Zoals iedere dag open ik het deurtje van de kamerkennel. Nog voor het deurtje helemaal open is, struikelt ze met veel kabaal naar buiten. Zich heftig uitschuddend, waarbij ze bijna omvalt, begint ze met haar kop, om als laatste te schudden met dat veel te magere kontje. Haar verwijt is alweer vergeten en samen rennen we naar de deur voor haar hoognodige plas. De drie andere honden drommen om haar heen en na een vluchtig snuffelen doet ieder wat hij moet doen op een vaste plek. Voordat ik het macaroni-hondje vond, ging ik wandelen. Aangezien zij niet zo ver meer kan, doen we dat nog maar één keer per dag. Onze “tuin” hier bij ons boerderijtje in de Limousin is groot genoeg, we ruimen het wel weer op. Lees verder »

Ventoux: op de trainer, op de fiets

Column door Bert Wagendorp

                                                                                                                                                                                                                                        15 MAART Ik zit op mijn Tacx VR Trainer met Real Life Video en rijd Bédoin uit. Klokje op mijn laptop loopt. De Ventoux wacht!

Ik ben geen klimmer. Mijn spieren deugen niet voor klimmen en mijn geest eigenlijk ook niet. Ik heb een pesthekel aan afzien.

22 JULI Ik word wakker in Avignon. Vandaag is de dag.

Ik ken ‘m als mijn broekzak, de Reus van de Provence: 1.909 meter hoog, 21 kilometer onafgebroken klimmen, eerst door een donker bos en dan door een maanlandschap. ‘Mythisch’, heet dat in het wielrennen.

15 MAART Ik heb het voorwiel van mijn racefiets eruit gehaald en de fiets met het achterwiel vastgezet in een beugel van de Tacx Trainer.
Het achterwiel draait tegen een rol aan, die wordt aangedreven met een elektromotor. Op mijn laptop zie ik de gefilmde route. Naarmate de klim steiler wordt, neemt de rolweerstand toe.

22 JULI Half negen. We rijden Avignon uit, op weg naar Mazan. Vandaar eerst een paar kilometer vlak om warm te rijden. ‘Het is maar een bergje hoor’, zeg ik tegen mijn vrienden Job en Wilfried, als we hem in de verte zien. ‘Er zijn nog veel hogere bergen.’

Allemachtig, moet ik daar tegenop? Lees verder »

En ze waren welkom bij ons

Dat was nog eens een gouden eeuw, dat Nederland tienduizenden buitenlanders niet alleen binnen haar grenzen toeliet, maar zelfs ertoe aanspoorde bij haar asiel te komen zoeken ! Ja, ertoe aanspoorde ! Ik heb het over de Franse Hugenoten. Ach ja, we waren rijk - gigantisch rijk - in de zeventiende en de eerste helft van de achttiende eeuw. Wie rijk is kan het zich veroorloven genereus te zijn, en waar ondernemed élan is, daar zijn alle krachten welkom. Waar welvaart met dynamiek en expansie gepaard gaat, daar is plaats voor iedereen : iedereen wordt in de vaart meegezogen. Nu stagneert de economie. Opvang, asiel, gastvrijheid, het schijnt luxe te zijn geworden. Het moge zo zijn. Maar laat het wel een mooi ideaal blijven. Op z’n minst, want zo arm dat we niemand meer kunnen ontvangen zijn we nu ook weer niet. De brede geste van de gastvrijheid, het is zoveel nobeler dan het bitse mondje dat bijvoorbeeld over ‘profiteren van onze voorzieningen’ begint. Ja, ook wanneer je deze bitsheid met een laagje ‘compassie’ opschminkt. Wat een prachtige tijd, toen we nog gastvrij waren ! Laten we alleen al daarom hopen dat onze economie die zo jammerlijk is vastgelopen op mondiale geldspeculatie weer gauw wordt omgebogen naar (meer) investering in ondernemend handelen en vernieuwende industrie, en dat dit wordt gekoppeld aan een fiere, opgewekte politiek die een door ieder gedeelde welvaart op het oog heeft, en ook een eerlijk delen van de lasten - want dat gasten soms lastig zijn (het zijn per slot van rekening mensen), dat heb je ook. Het élan, en op den duur ongetwijfeld de rijkdom, die daaruit voortkomen, zullen maken dat we ons weer genereus en gastvrij kunnen tonen. We stonden er altijd om bekend. Het bepaalt onze typisch Nederlandse identiteit (en dat doet niet dat kneuterige stel - hoe heten ze ook alweer? O ja, Henk en Ingrid). Maar om terug te komen op de Hugenoten… Lees verder »

De blauwe goudkust

Column door Jelle Noorman 

“Aan de vriendelijke kust van de Franse Rivièra, ergens halverwege Marseille en de Italiaanse grens, staat een groot, trots, rozegepleisterd hotel. Eerbiedige palmen verkoelen de blozende gevel, en aan de voorzijde strekt zich een kort stuk oogverblindend strand uit. Sinds enige tijd vormt het een zomerverblijf voor vooraanstaande, modieuze mensen; tien jaar geleden stond het praktisch leeg wanneer de Engelse gasten in april naar het noorden vertrokken.” Aldus begint F. Scott Fitzgeralds roman Tender is the Night uit 1934, die zich deels afspeelt tussen Cassis, in de Bouches-du-Rhône, en Menton, in de Alpes-Maritimes. Côte d’Azur heet de streek sinds 1887, toen schrijver Stephen Liégeard die naam verzon. Buiten Frankrijk noemt men deze azuurblauwe kuststrook de Rivièra, die officieel doorloopt tot aan Viareggio in Italië. Of liever gezegd, daar begint hij, want riviera is het Italiaanse woord voor zeekust, en het gebied rond Nice viel eeuwenlang binnen de Italiaanse invloedssfeer.
Lees verder »