Heren en horigen

15 nov, 2017 Onderdeel van politiques | Geen reacties »

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Staan ze op instorten, die oude huizen en andersoortige bouwsels? Ach, laat maar. Als er geen dringende reden voor is, waarom weg ermee? Dat is Frankrijk. Bij ons is gebrek aan ruimte een dringende renden, in Frankrijk niet. Ik moet iemand ophalen in een groot supermarktencomplex in de Parijse regio. Ik zit in de auto, op een uitgestrekte, vaal verlichte parking die steeds leger wordt omdat het sluitingsuur nadert. Voor me de gigantische winkelkeet van Auchan. Een tiental meters rechts van me, daar waar het asfalt overgaat in vaag terrein, staat een hoog, sierlijk en vooral roestig hek. Bovenop het krullende smeedwerk een kroontje. Op de stenen posten ervan graffiti. Net als op de stalen container ernaast. Achter het hek een kaal boompje met in de takken flarden van plastic verpakking. Het soort hek dat normaal gesproken toegang geeft tot de oprijlaan van een kasteel. Waar is het kasteel gebleven? Stond het vroeger op wat nu deze parking is? Ik denk: ja, typisch Frans, dat hek dat nergens meer op slaat. En dan zie ik mensen door een zijdeur van de keet naar buiten drommen. Geen klanten – nee, personeel. Ze zien er vermoeid uit. Bij mij komt als vanzelf de volgende gedachte boven: in vroeger tijden leefde hier, in zijn kasteel, een baron, omringd door zijn horigen, ziehier de nieuwe horigen, overgeleverd aan de ‘baronnen’ van nu. Lees verder »

Sterren boven St Etienne

1 nov, 2017 Onderdeel van proses | 2 Reacties»

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Ieder mens heeft zijn ‘jardin secret’ (geheime tuin), zeggen de Fransen. Ze doelen daarmee niet op een omheind stukje achtertuin waar niemand mag komen, wel op een plek, een oord, een landschap dat je in je herinnering koestert, waar je ook je verbeelding mee laat spelen, en waarmee je je zo innig verbonden voelt dat je alleen bij mensen die je bijzonder na staan er wel eens een toespeling op wil maken. Zo’n geheime tuin verwijst meestal naar een omgeving waar je in je vroege jeugd iets van puur geluk ondervond. Maar wanneer je deze zelfde omgeving jaren later weer eens opzoekt, wat blijkt hij dan schimmig en schraal vergeleken bij wat je er in je ziel van hebt gemaakt, vergeleken bij je geheime tuin! Een lege huls, de betovering is weg. Je kunt er daarom maar het beste met een wijde bocht omheen gaan. Mijn geheime tuin ligt ergens in de Alpen. Ik hoef er niet meer naar toe. Ik weet dat het een tegenvaller zou zijn. En toch is hiermee niet alles gezegd. Want mocht de omgeving zelf waarin je destijds zo gelukkig was ver zijn achtergebleven bij de geheime tuin die hij in je herinnering is geworden, dan geldt dat niet voor de dingen – het landschap, de huizen, de spraak en houding van de mensen – die er destijds, onderweg, op vooruit wezen. Lees verder »

Frankrijk onder de huid

22 okt, 2017 Onderdeel van proses | Geen reacties »

Column door Jeanine Erades

Frankrijk zit onder mijn huid. Als Nederlandse Francofiel ben je nooit alleen, want er zijn vele duizenden Nederlanders, die net als ik, op de een of andere manier ‘iets’ hebben met Frankrijk en de Fransen. Soms kregen ze die liefde thuis met de paplepel ingegoten, soms liepen ze het virus op andere manieren op. Ik noem het gekscherend de Franse ziekte, hoewel die naam in vorige eeuwen op hele andere aandoeningen sloeg en daarom door de Fransen steevast de Italiaanse, Engelse of Spaanse ziekte werd genoemd. Hoe dan ook, als je dat virus oploopt, dan gaan na een korte incubatietijd Frankrijk en de Fransen voorgoed onder je huid zitten. Ik ben er al op jonge leeftijd mee besmet, ik denk zo rond mijn elfde jaar. Toen ik voor het eerst, liggend in een slaapzak op de achterbank van de auto, met mijn ouders de Franse snelwegen afzakte om in destijds hypermodern appartementencomplex twee weken vakantie te vieren aan de Franse Méditerannée. Lees verder »

Statusresistent

14 okt, 2017 Onderdeel van proses | Geen reacties »

Column door Peter Hagtingius

Ik kwam laatst in de Nederlandse krant NRC/Handelsblad de mij onbekende term ‘statusresistent’ tegen. De journalist Bas van Putten kwam er in het kader van een autotest mee aan zetten. De Fiat Tipo, volgens hem een prima auto, maar weinig ‘status’. Het woord bleef door mijn hoofd spoken en ineens realiseerde ik me dat ik al een tijdje statusresistent avant la lettre ben. Maar dan in het kader van uit eten gaan. De Franse gastronomie, bejubeld werelderfgoed en nog zo het een en ander aan bewieroking van Olympisch formaat. Tja. En zijn er zo langzamerhand niet érg veel van die werelderfgoederen? Nog even en de Volendamse variant van de klompendans staat op die lijst. Lees verder »

Opera

5 okt, 2017 Onderdeel van politiques | Geen reacties »

Column door Caspar Visser ‘t Hooft

Nee, ik ga het niet over een muziekspektakel hebben. Wel over een taart die opéra wordt genoemd. Het is een taart die uit verschillende lagen bestaat, een laag chocola, een laag mokka, een laag room, dan weer een laag chocolade. Waarom opéra? Ik heb geen flauw idee. Het gaat mij trouwens niet om deze taart an sich. Deze taart is voor mij een zinnebeeld – een zinnebeeld van wat ik afgelopen week meemaakte toen ik op één zelfde dag met drie verschillende lagen van de Franse bevolking werd geconfronteerd. En toch, helemaal klopt de vergelijking niet. Wanneer je in een opéra hapt, dan hap je in alle lagen tegelijk. Bij de lagen van de Franse bevolking kan dat niet meer. Je komt niet meer met alle lagen tegelijk in aanraking. De chocola, de mokka, de room liggen niet meer bovenop elkaar, maar zijn met een platte lepel van elkaar afgeschept en liggen nu als afzonderlijke plakken op de schaal. Ik heb het over de bourgeoisie, het ‘gewone’ volk en de immigration. Ze leven niet meer met elkaar, maar naast elkaar.  Lees verder »